جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز هفتاد و ششم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۷۱ روز میگذرد، رویترز مدعی شد که ایران و آمریکا در نیویورک درباره یک توافق مرحلهای برای پایان دادن به جنگ گفتوگو میکنند و بر این اساس، تهران در ازای لغو محاصره اقتصادی و احتمالاً آزادسازی داراییها، تنگه را بازگشایی میکند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز هفتاد و ششم جنگ سوم و روز صد و هفتاد و یکم آتش بس (۳ مهر ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
یک منبع ارشد به شبکه «الحدث» گفت: نشانههای مثبتی از سوی آمریکا و ایران وجود دارد و منتظر موافقتهای نهایی هستیم.
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه عربستان در حاشیه هشتاد ویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد دیدار و رایزنی کردند.
فارس: مشاور رئیس امارات با اشاره به شدت حملات تلافیجویانه ایران به پایگاهها و مخفیگاههای آمریکاییها در این کشور، خواستار گفتوگوهای اساسی میان ایران و کشورهای خلیج فارس برای جلوگیری از شعلهور شدن دوباره درگیری شد.
«انور قرقاش» مشاور دیپلماتیک رئیس امارات گفت هرگونه توافق برای پایان جنگ ایران باید به صلحی پایدار منجر شود، نه یک توقف موقت که پس از آن جنگ دوباره آغاز شود.
او همچنین خواستار گفتوگوهای اساسی میان ایران و کشورهای همسایهاش در خلیج فارس، همزمان با مذاکرات میان تهران و واشنگتن شد.
قرقاش در مصاحبهای با فارن افرز گفت: «ما به صلح نیاز داریم، اما فکر میکنم به صلحی نیاز داریم که دوام داشته باشد. ما به سرهمبندی نیاز نداریم که ناگهان ظرف سه، چهار یا پنج ماه، دوباره شاهد شعلهور شدن درگیری باشیم. فکر میکنم به چیزی با دوام و ماندگاری بیشتر نیاز داریم.»
دیپلمات اماراتی گفت تحقق چنین هدفی مستلزم گفتوگو در چند سطح است، نه فقط میان آمریکا و ایران، بلکه میان تهران و کشورهای خلیج فارس.
او توضیح داد: «سطح آمریکایی-ایرانی یکی از سطوح مهم است. اما از نگاه ما گفتوگوها میان کشورهای خلیج (فارس)، چه به صورت تکتک و چه به صورت گروهی، با ایران نیز بسیار مهم است.»
ساختن از دل ویرانهها
قرقاش در ادامه گفت چنین مذاکراتی باید فراتر از مسائل فوری و معاملهمحور باشد و به موضوع اعتمادسازی و عدم مخاصمه بپردازد.
او گفت هدف باید این باشد که مشخص شود «چگونه میتوانیم واقعاً از دل این ویرانیِ بهوجودآمده در این مقطع، چیزی کمی پایدارتر ایجاد کنیم.»
این اظهارات تقریباً هفت ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و در شرایطی مطرح شده که تلاشها برای یافتن راهی دیپلماتیک برای خروج از درگیریای که منطقه گستردهتری را درگیر کرده، ادامه دارد، البته به شرطی که طرف آمریکایی به تعهدات خود پایبند بباشد.
قرقاش مدعی شد که ابوظبی از همان ابتدا با جنگ مخالفت کرده بود، زیرا تجربه قبلی این کشور از درگیریهای منطقهای نشان میداد که چنین جنگی طولانی خواهد شد و مهار پیامدهای آن دشوار خواهد بود.
او گفت: «فکر میکنم از این منظر، امارات واقعاً نگران بود و پیام ما به همه دوستانمان در واشنگتن و دیگر نقاط، مخالفت با این جنگ بود، زیرا بر اساس تجربههای قبلی خود میدانستیم که این جنگ مدت زیادی طول خواهد کشید. این جنگ بسیار پیچیده خواهد بود و باید سالهای سال با پیامدهای آن مقابله کرد.»
امارات انتظار حمله را داشت، اما نه با این ابعاد
دیپلمات اماراتی در ادامه گفت امارات از قبل هشدار مشخصی درباره قریبالوقوع بودن جنگ دریافت نکرده بود، اما ارزیابی این کشور از شکاف فزاینده میان واشنگتن و تهران در مذاکرات هستهای باعث شده بود انتظار وقوع درگیری را داشته باشد.
او گفت که پس از آغاز جنگ نیز امارات انتظار داشت ایران به کشورهای خلیج فارس حمله کند. اما ابعاد حملات بعدی غیرمنتظره بود.
قرقاش گفت: «وقتی این درگیری آغاز شد، فکر میکنم انتظار داشتیم ایران به ما و دیگر کشورهای خلیج فارس حمله کند. اما واقعاً انتظار حملهای با این گستردگی و این میزان تداوم و شدت را نداشتیم.»
او گفت: «از نگاه ما در واقع دو جنگ وجود داشت. یک جنگ آمریکایی-اسرائیلی علیه ایران و سپس جنگ ایران علیه کشورهای خلیج (فارس).»
او افزود که امارات تلاش کرده بود این دو جنگ را «دستکم از نظر مفهومی، اگر نه در عمل» از یکدیگر جدا کند.
این ادعا درحالی بیان شده که ایران هشدار داده بود در هدف قرار دادن مبدا حملات، تردید نخواهد کرد و کشورهای میزبان باید مانع سوءاستفاده از قلمرو خود برای تجاوزگری آمریکا شوند.
باید میان احیای روابط دیپلماتیک با ایران و بازسازی اعتماد تفاوت قائل شد
قرقاش در ادامه این گفتوگو مدعی شد که رویارویی مستقیم، اعتماد میان ایران و کشورهای همسایه خلیج فارس را بهطور اساسی از بین برده و از خطوط قرمزی عبور کرده که با وجود دههها تنش، پیشتر پابرجا مانده بودند.
این مقام اماراتی البته به خطوط قرمز ایران که مهمترین آن، «به خطر افتادن امنیت ملی» است، اشارهای نکرده است.
او گفت: «فکر میکنم مسئله شماره یک این است که موضوع اعتماد میان ایران و کشورهای خلیج فارس بهوضوح از بین رفته است.»
با این حال، او میان احیای روابط دیپلماتیک و بازسازی اعتماد تفاوت قائل شد و گفت: «فکر میکنم روابط با ایران دوباره برقرار خواهد شد، اما این روابط بیشتر جنبه کارکردی خواهد داشت. باید اعتماد را دوباره بسازید و غیره.»
قرقاش اخیرا گفته بود جغرافیا ادامه تعامل با ایران را ضروری میکند، هرچند بازسازی اعتماد پس از حملات ممکن است سالها زمان ببرد.
سردار حسین محبی معاون روابط عمومی و سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در این مراسم با اشاره به تحولات جنگ اخیر اظهار کرد: جنگ در شکل گذشته خود متوقف شده، اما ماهیت تقابل همچنان ادامه دارد و ایران خود را برای مواجهه با شرایط جدید آماده کرده است.
وی با بیان اینکه جنگ اخیر عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی، فناوری و نظامی را درگیر کرده است، افزود: با وجود برخورداری آمریکا از امکانات گسترده نظامی و فناوری، محاسبات این کشور درباره توان دفاعی و تهاجمی ایران محقق نشد.
شکست محاسبات آمریکا
سخنگوی سپاه با اشاره به توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران گفت: دشمن در محاسبات خود درباره توان مقاومت ایران و ظرفیت موشکی و پهپادی کشور دچار اشتباه شد. برد، حجم تخریب، دقت و قابلیتهای این تجهیزات، طرف مقابل را غافلگیر کرد.
سردار محبی افزود: ایران در جریان این نبرد توانست بخشی از تجهیزات و فناوریهای پیشرفته آمریکا را در عرصههای هوایی و دریایی هدف قرار دهد. این موضوع نشان داد برتری فناوری طرف مقابل نمیتواند مانع پاسخگویی جمهوری اسلامی ایران شود.
سخنگوی سپاه یادآور شد: پایگاههای آمریکا در جریان حملات ایران مخروبهای شدهاند که هزینه و شرایط بازسازی این پایگاهها برای آمریکا سنگین خواهد بود.
سردار محبی همچنین با اشاره به حمله به مراکز اطلاعاتی آمریکا در منطقه گفت: این حملات نشان داد مراکز و زیرساختهای اطلاعاتی آمریکا نیز از دید و دسترسی عملیاتی ایران خارج نیستند.
وی جنگ اخیر را شکستی تاریخی و راهبردی برای آمریکا توصیف کرد و گفت: آمریکا نتوانست اهداف خود را در برابر ایران محقق کند و اکنون تلاش میکند آثار این شکست را در عرصههای مختلف مدیریت کند.
ناکامی آمریکا در تنگه هرمز
سخنگوی سپاه با اشاره به اهمیت تنگه هرمز در معادلات منطقهای اظهار کرد: آمریکا با وجود برخورداری از نیروی دریایی گسترده، نتوانست تنگه هرمز را به شرایط مورد نظر خود بازگرداند.
وی با بیان اینکه حضور و تحرکات ناوگان آمریکا در منطقه تحت تأثیر توان ایران قرار گرفته است، گفت: شناورهای آمریکایی از محدوده تنگه هرمز ۴۰۰ کیلومتر فاصله گرفتهاند و ناوگان این کشور همچنان در بحرین مستقر است. وی این یعنی پیروزی بزرگ ایران.
سردار محبی افزود: این وضعیت نشاندهنده تغییر معادلات منطقهای و افزایش توان بازدارندگی ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز است.
ضربات سنگین ایران به پایگاههای آمریکا
وی با اشاره به حملات انجامشده به مواضع آمریکا در منطقه گفت: در هر نقطهای که ایران مواضع آمریکا را هدف قرار داده، هدف، پایگاههای این کشور بوده است، نه کشورهای منطقه.
سخنگوی سپاه با اشاره به افزایش توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: امروز به جایی رسیدهایم که اگر دشمن دو یا سه هدف ما را مورد اصابت قرار دهد، ایران میتواند با چند برابر هدف پاسخ محکم بدهد.
وی این توانمندی را بخشی از ظرفیت بازدارندگی کشور دانست و افزود: معادلات دفاعی ایران نسبت به گذشته تغییر کرده است و دشمن نمیتواند با محاسبات گذشته درباره هزینههای اقدام نظامی علیه کشور تصمیمگیری کند.
آمادگی ایران برای جنگ طولانیمدت
سردار محبی با تأکید بر آمادگی نیروهای مسلح برای هرگونه تهدید جدید گفت: جنگ در شکل قبلی متوقف شده، اما ماهیت تقابل ادامه دارد و ایران برای مواجهه با مقاطع جدید این نبرد آمادگی دارد.
وی افزود: در صورت حمله جدید، ایران در نحوه دفاع و پاسخ متقابل تغییراتی ایجاد خواهد کرد، از جمله تغییر جغرافیای درگیری، استفاده از تجهیزات و تسلیحات جدید و انتخاب اهداف متفاوت.
سخنگوی سپاه همچنین گفت ایران برخی توانمندیها و اهداف راهبردی را در اختیار دارد که تاکنون مورد استفاده قرار نگرفتهاند و در صورت ضرورت، از این ظرفیتها استفاده خواهد شد.
تنگه هرمز؛ اهرم منطقهای ایران
سردار محبی با اشاره به جایگاه تنگه هرمز گفت: جغرافیا در جنگ اخیر بار دیگر اهمیت خود را در معادلات منطقهای نشان داد و توان ایران در این منطقه، بخشی از قدرت بازدارندگی کشور را به نمایش گذاشت.
وی با اشاره به تأثیر تنگه هرمز بر بازار انرژی جهانی افزود: کاهش تردد در این مسیر، آثار خود را بر بازار انرژی و زنجیره تأمین جهانی گذاشته و نشان داده است تحولات منطقه نمیتواند از معادلات اقتصادی جهان جدا باشد.
فارس نوشت: ۳ نفتکش منتسب به ایران حامل ۶ میلیون بشکه نفت که از سوی آمریکا دزیده شده بود، شناسایی شد.
محموله ۶۰۰ میلیون دلاری منتسب به ایران که به ادعای تانکر ترکرز توسط آمریکا ربوده شد شناسایی شد.
این سه نفتکش در اردیبهشت امسال واقع در دریای عمان ربوده شدهاند.
بر این مبنا نفتکش مجستیک ایکس و تیفانی در سواحل شمالی برزیل هستند و نفتکش لنور به تازگی دماغه امید نیک را دور زده و به اقیانوس اطلس جنوبی رسیده است.
فارس: برخی پروازهای تهران به نجف همچنان طبق برنامه روی تابلو خروجی فرودگاه امام خمینی(ره) دیده میشود اما فرودگاه نجف از دقایقی قبل پذیرش پروازهای ایران را متوقف کرد.
مسیر هوایی ایران به نجف متوقف شد. فرودگاه نجف اعلام کرد که «پروازهای ورودی و خروجی ایران از ساعت ۲ بامداد جمعه ۳ مهر لغو شد.» این در حالی است که در برنامه پروازهای خروجی تهران هنوز نام برخی ایرلاینها برای پرواز به نجف دیده میشود و کاروانهای عتبات هم منتظر پرواز به نجف هستند.
چند روز پیش فرودگاه بغداد در پی تحریمهای آمریکا علیه صنعت هوانوردی ایران و نگرانی از تبعات پذیرش هواپیماهای ایرانی از چرخه پروازهای ایران خارج شد. سازمان هواپیمایی اعلام کرد که پروازهای بغداد به نجف منتقل میشود.
اما فرودگاه نجف از دقایقی قبل پذیرش پروازهای ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد. یکی از مدیران دفاتر زیارتی که امروز پرواز برگشت داشت، میگوید که «مجبوریم زمینی به کشور برگردیم.»
امانوئل مکرون، میگوید فرانسه برای حفاظت از پایانه نفتی ینبع عربستان سعودی، که در حمله یمن آسیب دیده است، نیروهای نظامی، رادار و سامانههای پدافند هوایی به این منطقه اعزام خواهد کرد.
مکرون گفت: «هدف، ورود به هیچ درگیریای نیست؛ بلکه حفاظت از این تأسیسات است.»
این پایانه پیش از حمله، روزانه بیش از ۵ میلیون بشکه نفت صادر میکرد.
